Պրն. Գրիգորյան, Հայաստանի նախագահական ընտրություններից հետո մեզ առաջարկվող գլոբալ խաղացողների ինտեգրացիոն նախագծերի համադրման կամ հակադրման խնդիրն արդիական է դարձել, ինչին նպաստել է նաև Սերժ Սարգսյանի`սկզբում Մոսկվա, հետո Բրյուսել այցը: Ի՞նչ հնարավոր սցենարներ են այստեղ դիտարկվում:
Կարծում եմ, որ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ընտրություններից հետո Մոսկվա կատարած իր առաջին այցով ցույց տվեց Հայաստանի ռազմավարական գերակայությունները, և ես կշռադատված և գրագետ քայլ եմ համարում դա: Նրա այցը Մոսկվա որոշակի քաղաքական ժեստ էր պարունակում: Այո, Մոսկվայում, ի թիվս այլ հարցերի, քննարկվել է նաև Մաքսային միության հարցը: Բայց աստեղ ես համաձայն չեմ այն պնդմանը, թե Հայաստանին ստիպում են միանալ այդ կառույցին: Պետք չէ մոռանալ նաև վերջերս մի քանի հեռուստաալիքներով հեռարձակված հարցազրույցում Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի այն հայտարարությունը, թե Մաքսային միությունում Հայաստանին չեն սպասում: Այդ առնչությամբ միանգամայն հաջող եմ համարում նախագահի այցը Մոսկվա: Ինձ թվում է, որ Մոսկվա կատարած վերջին այցի ընթացքում այդ հարցը քննարկվել է, և հայկական կողմը կարողացել է նշել անհրաժեշտ փաստարկներ այդ կազմակերպությանն անդամակցումը մերժելու օգտին: Իսկ այդ փաստարկները, ըստ երևույթին, Կրեմլին բավարարել են:
Դուք բացառու՞մ եք Մոսկվայի կողմից Հայաստանի համար տնտեսական անհարմարություններ ստեղծելու հնարավորությունը, օրինակ`գազի գնի բարձրացման տեսքով:
Վերջին տարիներին գազի գինը ժամանակ առ ժամանակ բարձրացվում է, և` առանց որևէ քաղաքական նկատառման, հետևաբար, ՙերկնագույն վառելիքը՚ որպես Երևանի նկատմամբ ճնշման գործիք դիտարկելն աննպատակահարմար է: Մենք շատ հաճախ խոսում ենք այն լուրջ և անգնահատելի դերի մասին, որ Հայաստանը խաղում է Ռուսաստանի համար Հարւհավային Կովկասում: Չէ որ հենց Հայաստանն է ապահովում Մոսկվայի ռազմական ներկայությունն այստեղ. մեր տարածքում տեղակայված է ռուսական ռազմակայան: Որպես դաշնակից Հայաստանը Ռուսաստանի համար նոր նշանակություն է ձեռք բերում` Ռուսաստանի կողմից Գաբալայի ՌՏԿ շահագործումը դադարեցնելուց հետո: Գաբալայի փակումը վերջակետ կդնի Ադրբեջանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայությանը:
Մաքսային միության հարցում այժմ Ռուսաստանի համար անհամեմատ ավելի կարևոր է Ուկրաինան` իր վիթխարի շուկայով: Այդ պատճառով ճնշում կլինի այնտեղ, այլ ոչ թե այստեղ: Իհարկե, Մոսկվան ամբողջովին հաշվից դուրս չի գցի Հայաստանին: Այստեղ խորհրդաժողովներ կանցկացվեն Մաքսային միության թեմայով, պարբերաբար պատվիրակություններ կժամանեն`փորձելով թեկուզ փորձագիտական հանրությանը համոզել Մոսկվայի ինտեգրացիոն նախագծերին մասնակցության անհրաժեշտության մեջ: Բայց ավելի արմատական միջոցներ, որակական տեղաշարժեր տեսանելի ապագայում չեն սպասվում:
Մաքսային միության հարցում նման անորոշության լույսի ներքո ԵՄ հետ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման հեռանկարները հստակ ուրվագծեր են ստանում: Որքանո՞վ է տեղին հայկական կողմի խանդավառությունը`ԵՄ-ում ռեցեսիան հաշվի առնելով:
Եվրոպան աստիճանաբար սկսում է հաղթահարել ճգնաժամի հետևանքները: Ամենաբարդ շրջանն արդեն հետևում է: Այսօր եվրոպական մի շարք առաջատար երկրներում`Գերմանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա և այլն, տնտեսության աճի միտումներ են նկատվում Հետևաբար, կարծում եմ, որ այդ ռեցեսիայից դուրս գալուն զուգընթաց Եվրոպան մոտ ժամանակներս կուժեղացնի իր համագործակցությունը հարևանների հետ, այդ թվում`հետխորհրդային տարածությունում: Բացի այդ, չնայած ԵՄ-ն հետևողականորեն փորձում է առաջ մղել ՙԱրևելյան գործընկերության՚ ծրագիրը 6 երկրների հետ`այն ԵՄ-ին անդամակցության հարց չի դնում: Հետևաբար`Բրյուսելը մտավախություն չունի, որ այդ 6 երկրները որոշակի բեռ կդառնան իր համար: Այո, Հայաստանը պետք է ամենից շատ շահագրգռված լինի ԵՄ-ի հետ մերձեցմամբ, քանի որ եվրոպական խաղի կանոններն առավելագույնս հստակ են`ի տարբերություն, օրինակ, Մոսկվայի առաջարկած Մաքսային միության:
Եթե Մաքսային միությունում ամեն ինչ հստակ չէ, ինչո՞վ է պայմանավորված եվրոպացի պաշտոնյաների մտավախությունը, որոնք պարբերաբար երկընտրանքի առաջ են կանգնեցնում Հայաստանին:
Եվրոպացիները հասկանում են, որ Մաքսային միությունում խաղի կանոնները հակասում են իրենց կանեններին: Այդ պատճառով նրանք հարց են դնում: Բայց պետք է հասկանալ, որ այդ երկընտրանքը վերաբերում է միայն տնտեսական համագործակցությանը: Ռազմաքաղաքական ոլորտում ԵՄ-ն Հայաստանում Ռուսաստանի դերին չի հավակնում:
Թույլ տվեք անցում կատարել մեկ այլ`Հայաստանի համար ոչ պակաս կարևոր խնդրի: Ձեր կարծիքով, Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում իրադարձությունների ի՞նչ զարգացում է սպասվում մոտ ժամանակներս:
Մոտ ապագայում ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում որևէ առաջընթաց չի սպասվում, և պատճառները մի քանիսն են: Ադրբեջանում շուտով տեղի կունենան նախագահական ընտրություններ, և Բաքուն հիմա բանակցությունների ժամանակ չունի: Բացի այդ, մեկ տարի շարունակ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև բարձր մակարդակով բանակցությունները գործնականում դադարեցված են, և իրավիճակն էլ ավելի է վատթարացրել Ռամիլ Սաֆարովի արտահանձնումն Ադրբեջան և ներում շնորհելը: Բանը հասել է այնտեղ, որ Փարիզում համանախագահների հետ վերջին հանդիպմանն արդեն Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳՆ ղեկավարներն էլ չեն հանդիպել: Բանակցային գործընթացի առաջխաղացմանը չնպաստող հաջորդ գործոնը կողմերի փոխվստահության բացակայությունն է: Հասկանալի չէ`ինչպես կարելի է վստահել Ադրբեջանին Ռամիլ Սաֆարովին ներում շնորհելուց հետո: Եվ, վերջապես, ՙԽոջալուի ցեղասպանության՚ մասին հեքիաթները: Այդ մտացածին ՙցեղասպանությունը՚ նվազագույնի է հասցնում փոխզիջման և որևէ զգալի արդյունքի հասնելու շանսերը:
Կարծում եմ`լռության փուլում հայկական դիվանագիտությունը պետք է շատ ակտիվ աշխատի այլ երկրների հետ`հատկապես խորհրդարանական հատվածի: Միջխորհրդարանական երկխոսությունը, փոխադարձ այցերը և քննարկումներն այս շրջանում խիստ կարևոր են` միջազգային հանրությանը հակամարտության մասին ճշմարտությունը հաղորդելու, դրա աղավաղումը թույլ չտալու և, այսպես կոչված, ՙԽոջալուի ցեղասպանության՚ մասին տարատեսակ բանաձևերը կանխելու առումով:
Իրավաբան. Նախնական արդյունքների համաձայն՝ Փաշինյանի կուսակցությունը չունի երկրի Սահմանադրությունը փոփոխելու համար անհրաժեշտ 2/3 մեծամասնությունը
Քաղաքական գործիչ․ Ընտրողների բարձր մասնակցության դեպքում ներկայիս իշխանությունը, գործնականում, վերարտադրվելու հնարավորություն չի ունենա
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
Ռուսաստանի սենատոր․ Ընտրությունների ժամանակ իշխող կուսակցության կողմից խախտումների վերաբերյալ ընդդիմադիր ուժերի բողոքները մնացել են անպատասխան
Հայաստանի վարչապետը շարունակում է շնորհավորանքներ ստանալ խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակի կապակցությամբ
ԱՊՀ ՄԽՎ խորհրդի քարտուղարության ղեկավար. Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի չափազանց դժվար մթնոլորտը ուղեկցվեց զանգվածային ձերբակալություններով
533 ընտրատեղամասերի ձայների հաշվարկով Փաշինյանի կուսակցությունը առաջատարն է 51,13%-ով
Հայաստանում ավարտվեց երկրի հերթական խորհրդարանական ընտրությունների քվեարկությունը
«Ուժեղ Հայաստան». Վարչական դատարանը դատական ակտեր չի տրամադրում խորհրդարանական ընտրություններում քվեարկել ցանկացող քաղաքացիներին
