Խոկիմ Մատչանով: Համագործակցության նոր հորիզոնները

Հարցազրույց «Բլեքսի Ֆերրի էնդ Ինվեսթմենթս» («Black Sea Ferry and Investments») ՍՊԸ գլխավոր տնօրեններ Խոկիմ Մատչանովի հետ

• ԱրմԻնֆո

• Չորեքշաբթի, 14 դեկտեմբերի, 17:42

 Նոյեմբերի 28-ին Երեվանում «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ և «Բլեքսի Ֆերրի էնդ Ինվեսթմենթս» («Black Sea Ferry and Investments») ՍՊԸ գլխավոր տնօրեններ Շեվկետ Շայդուլլինը և Խոկիմ Մատչանովը ստորագրեցին երկաթուղային բեռնափոխադրումների գործընթացների կարգավորմանն ուղղված պայմանագիրը: Համաձայն սույն պայմանագրի՝ «ՀԿԵ» ՓԲԸ «Black Sea Ferry and Investments» ընկերությանը կտրամադրի իր շարժակազմը և մատուցելու է երկաթուղային բեռնափոխադրումների գործընթացի կարգավորման ծառայություններ:

BFI – ն հանդիսանում է մի քանի երկաթուղային լաստանավային ուղղությունների օպերատոր՝ օրինակ, «Կովկաս-Փոթի» և «Կովկաս-Սամսուն» Սեվ ծովում, «Ուստ Լուգա -  Բալթիյսկ» և «Ուստ Լուգա – Զասնից» Բալթիկ ծովում, որտեղ շահագործում է «Սմաթ», «Ֆերուզ» և «Պետերբուրգ» երկաթուղային լաստանավեր:

Սույն պայմանագրի մանրամասների և ընկերության գործունեության մասին պատմում է «ԲՖԻ» ՍՊԸ գլխավոր տնօրեն Խոկիմ Մատչանովը, ով   ձեռնարկատիրությանն աջակցության և հանրապետության տնտեսության զարգացման գործում ունեցած ակտիվ մասնակցության համար Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի որոշմամբ պարգևատրել է հուշամեդալով:

 

- Պարոն Մատչանով, ինչպե±ս կարող եք գնահատել համագործակցությունը «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ հետ:

 

- Մեր ընկերությունը շատ սերտ համագործակցում է «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ բոլոր ստորաբաժանումների հետ և հատկապես՝ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերության հետ: Առաջին հերթին, ես ցանկանում եմ իմ շնորհակալությունը հայտնել ՀԿԵ ղեկավարությանը՝ Հայաստան եկող բեռների կանոնավոր և անխափան մատակարարման համար:

Նաև հատուկ ցանկանում եմ նշել Հայաստանից դեպի Ռուսաստան և հակառակ ուղղությամբ կազմակերպվող բեռնափոխադրումների կարգավորման գործում ՀԿԵ արդյունավետ աշխատանքը: «ՀԿԵ» ՓԲԸ ղեկավարության հետ պարբերական կազմակերպվող հանդիպումները մեզ թույլ են տալիս լուծել բոլոր հարցերը ամենասեղմ ժամկետներում, ինչը բավականին դրական է ազդում մեր հարաբերությունների ընդհանուր ֆոնին:

 

- «ԲՖԻ» և «ՀԿԵ» ՓԲԸ միջեվ նոյեմբերի 28-ին ստորագրած պայմանագիրն ուղղված է շարժակազմի տրամադրմանը և երկաթուղային բեռնափոխադրումների գործընթացի կարգավորմանը: Ի±նչ դրական տեղաշարժեր եք Դուք ակնկալում այս պայմանագրի կնքելուց հետո:

 

- Լրացուցիչ բեռնափոխադրումների (միջին կարգի, արտահամնան և ներմուծման ոլորտում աշխատող ընկերությունների համար բեռնափոխադրումներ) կազմակերպման համար շարժակազմի սուղ դեֆիցիտի պարագայում՝ սույն պայմանագիրը, առաջին հերթին, մեզ թույլ կտա ավելացնել Հայաստանի ուղղությամբ եկող բեռնափոխադրման ծավալը, որը 2011 թվականի հունիսից կրճատվել է 30%

            Տրամադրվող շարժակազմի աշխատանքը Հայաստանի սահմաններից դուրս միեվնույն ժամանակ կբերի «Հարավոկովկասյան երկաթուղու» եկամուտի ավելացմանը՝ վագոնների շահագործման դիմաց վճարների հաշվին:

Այս պայմանագիրը, որը մենք բավականին ճիշտ ժամանակին կնքեցինք, Հայաստանի Հանրապետության բնակչությանը թույլ կտա չզգալ բեռնափոխադրումների ծավալների կրճատումը, որը պայմանավորված է եղանակի պատճառով Վերին Լարս սահմանային կետի աշխատանքի դադարեցմամբ: Դա նաև կստեղծի այլընտրանք ավտոմաբիլային բեռնափոխադրումներին:

Հիշեցնեմ, որ այս պայմանագրի համաձայն՝ ՀԿԵ-ն թույլ է տալիս մեզ փոխշահավետ պայմաններով օգտագործել ժամանակավորապես չշահագործվող շարժակազմը Կովկաս-Փոթի-Կովկաս և Կովկաս-Սամսուն /Թուրքիա/-Կովկաս լաստանավային ուղղությունների վրա: Պայմանագով նախատեսված է, որ մեր ընկերությունը բեռնումից 10 օր առաջ ՀԿԵ-ին ուղարկում է վագոնների տրամադրման համապատասխան հայտ՝ նշելով  վագոնների մատակարարման մոտավոր ժամկետը, վագոնների քանակը, տեսակը, մատակարարման վայրը և կայարանը: «ՀԿԵ» ՓԲԸ ընդունում է հայտը և երեք աշխատանքային օրերի ընթացքում հայտնում է համաձայնեցման արդյունքների մասին: Պայմանագրի համաձայն՝ ՀԿԵ ապահովում է վագոնների մատակարարումը հայտի համաձայնեցումից հետո մեկ օրվա ընթացում:

Մեր ընկերությունն իր հերթին պարտավորվում է օգտագործել վագոնները միայն համաձայնեցված հայտի համապատասխան:

- Ո±րքան արդյունավետ է գործում Կովկաս-Փոթի-Կովկաս երկաթուղային-լաստանավային գիծը, որը հատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի համար:

 

- Առաջին հերթին ցանկանում եմ նշել, որ մեր ընկերությունը՝ որպես միջազգային երկաթուղային-լաստանավային գծերի օպերատոր իր գործունեությունը սկսել էր հենց Կովկաս նավահանգիստ-Փոթի նավահանգիստ-Կովկաս նավահանգիստ գծի կառավարումից՝ 2007 թվականի  մայիսին: Դա մեր առաջին խոշոր և իմ կարծիքով բավականին հաջող միջազգային նախագիծն էր:

Կովկաս նավահանգիաս – Փոթի նավահանգիստ – Հայաստանի Հանրապետություն միջազգային տրանսպորտային միջանցքը թույլ է տալիս ամենասեղմ ժամկետներում և առանց հավելյալ ծախսերի կազմակերպել հայկական բեռների մատակարարումը: Այս լաստանավային գծում աշխատում է «գետ-ծով» դասի (RO-RO ship) «Սմաթ» երկաթուղային-լաստանավային բազմաֆունկցիոնալ նավը, որն ունի բավականին փոքր «դրաֆտ», ինչը թույլ է տալիս մտնել փոքր խորություն ունեցող նավահանգստեր՝ մասնավորապես, Կովկաս նավահանգիստ:

Լաստանավը կարող է ընդունել 50 ցիստեռն (50 ցորենի վագոն) կամ 40 ունիվերսալ փակ վագոն, 212 20-ֆութանոց կոնտեյներ: Լաստանավը նաև կորող է օգտագործվել որպես ավտոմագիլային նավ, ինչպես նաև ոչ ստանդարտ բեռների փոխադրման համար: Լաստանավը նախատեսված է ինչպես 1520 մմ երկաթուղագիծ ունեցող, այնպես էլ 1435 մմ եվրոպական երկաթուղագիծ ունեցող վագոնների տեղափոխման համար:

Ցավոք սրտի, համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հետեվանքները մինչև այսօր ազդում են մեր աշխատանքի վրա՝ առկա է ֆինանսների դեֆիցիտ, ինչի հետեվանքով կրճատվում է բեռնափոխադրումների ծավալները: Միեվնույն ժամանակ, բեռնափոխադրումների ծավալների աճի միտումների կրճատումը խորացվում է նաև բեռնատար վագոնների սուր դեֆիցիտով:

Ինչպես հայտնի է, այս տարի «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ ողջ շարժակազմը մասնավոր օպերատորների կառավարմանն է հանձնվել: Այդ պատճառով էլ նման կազմակերպությունների աշխատանքը դեռ կանոնակարգված չէ և ոչ միշտ է հնարավոր ճիշտ ժամանակին և օպերատիվ կերպով գտնել բեռնափոխադրումների համար անհրաժեշտ շարժակազմը:

Իսկ եթե բեռը մատակարարվում է Հայաստան կամ ԱՊՀ այլ երկրներ՝ այսինքն շարժակազմն ուղեվորվում է Ռուսաստանի սահմաններից դուրս, ապա վագոների սեփականատերն ոչ միշտ է համաձայնվում տրամադրել մեզ անհրաժեշտ շարժակազմը: Այսպիսով, շուկայում վագոնների արհեստական դեֆիցիտ է ստեղծվում:

«ՌԵ» ԲԲԸ շարժակազմի հանձնումը այլ սեփականատերերին սեղմ ժամկետներում խախտեց վագոնների տրամադրման, վերադարձի, պահպանման գործող համակարգը: Դա իր հերթին բերեց վագոնային պարկի դեֆիցիտի շղթայական ռեակցիայի, ինչի մասին խոսում էին նաև Ռուսաստանի նախագահը և վարչապետը:

 

- Ի±նչպիսին են Ձեր ընկերության դեպի Հայաստան եկող բեռնափոխադրումների ծավալները:

 

- Այսօրվա դրությամբ Կովկաս նավահանգստով Հայաստանի ուղղությամբ եկող բեռնափոխադրումների ծավալները կրճատվել են 40%: Այժմ ստեղծվել է այնպիսի իրավիճակ, որ լաստանավերը ստիպված են վնասով աշխատել՝ յուրաքանչյուր չվերթի ժամանակ տեղափոխելով 10-ից մինչեվ 25 վագոն՝ նախատեսված 40 վագոնի դիմաց: Կրճատվել է նաև լաստանավերի չվերթների ինտերվալը՝ ամսեկան նավերը կատարում են երկու ռեյս՝ նախատեսված չորսի դիմաց:

Սակայն՝ չնայած փոքր ծավալների լաստանավերն աշխատում են կանոնավոր կերպով: Մենք գիտակցում ենք, որ Հայաստան բեռներ ներկրելու համար ուղիների թիվը խիստ սահմանափակ է:

 

- Ո±րոնք են Ձեր ընկերության հիմնական դժվարությունները Հայաստան բեռնափոխադրումներ կատարելու ժամանակ:

 

- Դժվարությունները բավականին բազմաթիվ են: Կարող եմ նշել բեռնափոխադրումներ կատարելու համար վագոնների չտրամադրումը /օրինակ, 2011 թվականի հունվարին մենք խնդրել էինք 200 վագոն Հայաստան բեռ տեղափոխելու համար, բայց ստացել էինք միայն 30 վագոն/, շարժակազմի դեֆիցիտը, վառելիքի թանկացումը, նավերի սպասարկման սակագների աճը:

Բոլոր նշված, ինչպես նաև այլ խնդիրներ մենք լուծում ենք բանակցությունների ճանապարհով: Այսօրվա դրությամբ մեր հիմնական խնդիրը՝ բեռնափոխադրումների բացակայությունն է: Կովկաս նավահանգիստ –Փոթի նավահանգիստ – Կովկաս նավահանգիստ ուղղությունով մենք կարող ենք ամսեկան կատարել 6 ռեյս՝ ապահովելով բեռների փոխադրումը, կատարելով բոլոր մաքսային գործընթացները Կովկաս նավահանգիստում, պահեստավորելով բեռը մեր սեփական պահեստում:

Սակայն շարժակազմի բացակայության պարագայում՝ մեր ընկերությունը չի կարող մատկարարել վագոններ բեռների փոխադրման համար: Իսկ եթե չկան բեռնափոխադրումներ, ապա բացակայում է նաև լաստանավերի աշխատանքը: